Trong bối cảnh thị trường kim hoàn Việt Nam đang có nhiều biến động, giá vàng liên tục lập đỉnh, nhu cầu đầu tư và sở hữu kim cương cũng tăng mạnh. Điều này kéo theo sự xuất hiện của nhiều loại đá quý, kim cương tổng hợp (Lab Grown Diamond), đá Moissanite hay Cubic Zirconia (CZ) được bày bán với hình thức rất giống kim cương tự nhiên. Vì vậy, cách phân biệt kim cương thật giả đang trở thành chủ đề được nhiều người quan tâm trước khi quyết định mua hoặc bán trang sức giá trị cao.
Vậy cách kiểm tra kim cương, cách biết kim cương thật giả hay cách kiểm tra hột xoàn tại nhà có thực sự hiệu quả không? Trong bài viết dưới đây, hãy cùng Dijiworld tìm hiểu những phương pháp phổ biến, dễ thực hiện và mức độ chính xác của từng cách để tránh những rủi ro không đáng có.
Vì sao cần biết cách phân biệt kim cương thật giả?
Những năm gần đây, thị trường trang sức không chỉ có kim cương thiên nhiên mà còn xuất hiện nhiều loại kim cương nuôi cấy trong phòng thí nghiệm (Lab Grown Diamond), Moissanite hay CZ với vẻ ngoài rất giống kim cương thật. Nếu người mua thiếu kinh nghiệm, rất dễ nhầm lẫn và trả mức giá cao hơn giá trị thực.
Bên cạnh đó, khi thị trường kim hoàn trong nước có nhiều biến động về giá vàng, sức mua tăng cao cũng khiến lượng sản phẩm lưu thông trên thị trường đa dạng hơn. Việc nắm rõ cách kiểm tra kim cương thật giả sẽ giúp người tiêu dùng:
-
Hạn chế mua phải hàng giả, hàng kém chất lượng.
-
Đánh giá sơ bộ giá trị viên đá trước khi giao dịch.
-
Chủ động hơn khi mua bán hoặc trao đổi trang sức.
-
Tránh những chiêu trò đánh tráo kim cương trong quá trình sửa chữa trang sức.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các phương pháp kiểm tra tại nhà chỉ mang tính tham khảo. Đối với những viên kim cương có giá trị lớn, việc giám định bằng thiết bị chuyên dụng vẫn là lựa chọn đáng tin cậy nhất.
Kim cương tự nhiên và kim cương nhân tạo có phân biệt được không?
Đây là câu hỏi được rất nhiều người đặt ra khi tìm hiểu cách phân biệt kim cương thật giả. Thực tế, kim cương tự nhiên và kim cương nuôi cấy đều có thành phần hóa học giống nhau, cùng được cấu tạo từ nguyên tử carbon tinh khiết. Sự khác biệt chủ yếu nằm ở quá trình hình thành. Kim cương tự nhiên mất hàng tỷ năm dưới lòng đất, trong khi kim cương nhân tạo được tạo ra trong phòng thí nghiệm bằng công nghệ HPHT hoặc CVD chỉ trong vài tuần.
Chính vì vậy, bằng mắt thường gần như không thể phân biệt chính xác hai loại này. Ngay cả nhiều thiết bị kiểm tra thông thường cũng chỉ xác định được đó là kim cương chứ không kết luận được nguồn gốc tự nhiên hay nhân tạo.
Muốn xác định chính xác cần sử dụng máy quang phổ, thiết bị phân tích chuyên sâu và chứng nhận từ các tổ chức giám định uy tín.
8 cách phân biệt kim cương thật giả phổ biến hiện nay
Quan sát hiệu ứng ánh sáng bên trong viên kim cương
Một trong những cách kiểm tra kim cương bằng mắt thường được nhiều người áp dụng là quan sát ánh sáng phản chiếu.
Kim cương thật phản xạ ánh sáng trắng rất mạnh kết hợp với các tia màu tinh tế. Trong khi đó, đá CZ hoặc thủy tinh thường tạo ra hiệu ứng cầu vồng quá rực rỡ và nhiều màu hơn.
Nếu viên đá liên tục phát ra các tia đỏ, xanh, tím quá nổi bật dưới mọi góc nhìn thì khả năng cao không phải kim cương tự nhiên.
Tuy nhiên, phương pháp này chỉ mang tính tham khảo vì chất lượng giác cắt cũng ảnh hưởng đến khả năng phản xạ ánh sáng.
Quan sát độ lấp lánh của viên đá
Độ lấp lánh là yếu tố quan trọng trong cách biết kim cương thật giả.
Kim cương thật có chỉ số khúc xạ rất cao nên ánh sáng phản chiếu sắc nét, chiều sâu rõ ràng và không tạo cảm giác “lóe” quá mức.
Trong khi đó, đá giả thường sáng nhưng thiếu chiều sâu, ánh sáng bị tản đều khiến viên đá trông khá “phẳng”.
Nếu đặt hai viên đá cạnh nhau dưới ánh sáng trắng, sự khác biệt sẽ dễ nhận thấy hơn.
Kiểm tra tình trạng bề mặt sau thời gian sử dụng
Kim cương là khoáng vật cứng nhất trong tự nhiên với độ cứng đạt 10 trên thang Mohs. Do đó, sau nhiều năm sử dụng, bề mặt kim cương thật vẫn giữ được độ sắc nét của các cạnh cắt, ít xuất hiện vết xước.
Ngược lại, các loại đá tổng hợp hoặc thủy tinh thường bị mờ, trầy xước hoặc bo tròn các góc sau một thời gian ngắn. Đây là một cách kiểm tra kim cương thật hay giả khá đơn giản khi quan sát trang sức đã qua sử dụng.
Đánh giá chất lượng giác cắt
Giác cắt quyết định phần lớn vẻ đẹp của viên kim cương.
Kim cương thật thường được cắt với tỷ lệ chuẩn xác, các mặt giác đối xứng và đường nét sắc sảo.
Nếu quan sát thấy các mặt cắt không đều, mép bị sứt hoặc thiếu cân đối thì nhiều khả năng viên đá không phải kim cương chất lượng cao hoặc chỉ là đá mô phỏng.
Đây cũng là yếu tố được các chuyên gia sử dụng khi đánh giá giá trị kim cương.
Cách phân biệt kim cương thật giả bằng kính lúp 10x
Đây là cách kiểm tra hột xoàn được nhiều cửa hàng trang sức áp dụng. Khi sử dụng kính lúp chuyên dụng 10x, có thể quan sát:
-
Các bao thể tự nhiên bên trong viên kim cương.
-
Cạnh giác cắt sắc nét.
-
Dấu khắc laser trên viền (nếu có).
-
Các vết tăng trưởng đặc trưng.
Kim cương giả thường có nhiều bọt khí hoặc cấu trúc bên trong khá đồng đều. Tuy nhiên, đối với kim cương nhân tạo chất lượng cao thì phương pháp này đôi khi không đủ để phân biệt.
Sử dụng máy đo độ dẫn điện
Máy đo độ dẫn điện giúp loại bỏ khả năng nhầm lẫn với Moissanite.
Moissanite có tính dẫn điện khác với kim cương tự nhiên nên các thiết bị hiện đại có thể nhận diện khá nhanh.
Đây là phương pháp được nhiều trung tâm kiểm định sử dụng trong bước sàng lọc ban đầu.
Nếu thường xuyên giao dịch kim cương, việc đầu tư thiết bị này sẽ mang lại hiệu quả cao hơn các phương pháp thủ công.
Kiểm tra bằng máy đo độ dẫn nhiệt
Trong số các cách kiểm tra kim cương thật giả, đây là phương pháp phổ biến nhất tại các cửa hàng kim hoàn. Kim cương có khả năng dẫn nhiệt rất cao. Máy sẽ truyền một lượng nhiệt nhỏ vào viên đá rồi đo tốc độ tản nhiệt. Nếu tốc độ dẫn nhiệt đạt ngưỡng tiêu chuẩn, thiết bị sẽ xác nhận đó là kim cương.
Tuy nhiên, một số dòng Moissanite đời mới cũng có khả năng dẫn nhiệt khá cao, vì vậy nhiều máy hiện đại sẽ kết hợp cả đo dẫn nhiệt và dẫn điện để tăng độ chính xác.
Kiểm tra giấy chứng nhận giám định
Đây là phương pháp đáng tin cậy nhất trong cách phân biệt hột xoàn thật và giả.
Một viên kim cương có giá trị nên đi kèm giấy chứng nhận từ các tổ chức kiểm định uy tín. Trong chứng nhận sẽ thể hiện đầy đủ:
-
Trọng lượng (Carat).
-
Màu sắc (Color).
-
Độ tinh khiết (Clarity).
-
Giác cắt (Cut).
-
Độ phát quang.
-
Kích thước.
-
Mã số laser trên viên đá (nếu có).
Khi mua kim cương, người tiêu dùng nên đối chiếu mã số trên giấy chứng nhận với mã khắc laser để đảm bảo tính đồng nhất.
Những cách kiểm tra kim cương tại nhà có thực sự chính xác?
Internet hiện nay chia sẻ khá nhiều mẹo như:
-
Thử bằng nước.
-
Hà hơi lên bề mặt.
-
Đọc chữ qua viên đá.
-
Thử bằng giấy nhám.
-
Thử lửa.
Thực tế, đây đều là các phương pháp truyền miệng và không thể khẳng định chính xác viên đá là kim cương thật hay giả.
Đặc biệt, việc sử dụng nhiệt độ cao hoặc tác động mạnh còn có thể làm hỏng phần ổ đá, ảnh hưởng đến giá trị của món trang sức.
Nếu viên kim cương có giá trị lớn, không nên tự thử nghiệm tại nhà bằng các phương pháp này.
Những lưu ý khi mua kim cương trong giai đoạn thị trường nhiều biến động
Hiện nay, thị trường kim hoàn Việt Nam đang chứng kiến nhiều biến động về giá nguyên liệu, nhu cầu đầu tư cũng như sự phát triển mạnh của kim cương nuôi cấy. Điều này mang đến nhiều lựa chọn hơn cho người tiêu dùng nhưng cũng đặt ra không ít thách thức trong việc nhận biết sản phẩm.
Để hạn chế rủi ro, người mua nên ưu tiên các đơn vị kinh doanh uy tín, công khai nguồn gốc sản phẩm và có đầy đủ giấy tờ kiểm định. Đồng thời, cần tìm hiểu trước về cách kiểm tra kim cương, cách kiểm tra kim cương bằng mắt thường cũng như các tiêu chuẩn đánh giá quốc tế để có thêm cơ sở khi lựa chọn.
Đối với những viên kim cương có giá trị cao hoặc phục vụ mục đích đầu tư, nên yêu cầu kiểm định lại tại các trung tâm giám định độc lập trước khi hoàn tất giao dịch. Đây là giải pháp giúp đảm bảo quyền lợi và tránh các tranh chấp về sau.
Kết luận
Hiểu rõ cách phân biệt kim cương thật giả sẽ giúp người tiêu dùng tự tin hơn khi lựa chọn trang sức hoặc đầu tư vào những viên đá có giá trị. Mặc dù có nhiều cách kiểm tra kim cương thật giả như quan sát độ lấp lánh, đánh giá giác cắt, sử dụng kính lúp hay máy đo chuyên dụng. Nhưng không có phương pháp thủ công nào đạt độ chính xác tuyệt đối, việc kết hợp kiến thức, kinh nghiệm cùng giấy chứng nhận kiểm định vẫn là giải pháp an toàn nhất. Nếu cần xác minh chính xác nguồn gốc của viên đá, hãy lựa chọn các đơn vị giám định uy tín để được đánh giá bằng thiết bị chuyên nghiệp, đảm bảo kết quả khách quan và đáng tin cậy.